We kunnen de krant niet openslaan of er staat een artikel in over Blockchain. De meest bekende toepassing van deze technologie is de bitcoin, de toepassingsmogelijkheden zijn echter veel uitgebreider dan alleen van cryptocurrency. Wat wordt eigenlijk verstaan onder Blockchain, wat zijn de voor- en nadelen, waar moeten we rekening mee houden en welke invloed gaat dat hebben op finance afdelingen? In de laatste kennissessie bij Grip op finance zijn wij door Arjan Udding, Director AXVECO, meegenomen in de wereld van Blockchain.

“Vasthouden aan dominante logica is voor bedrijven een aanzienlijk risico. De voorsprong van vandaag wordt tenietgedaan door de trends van morgen. De technologische veranderingen gaan heel snel. Vraag is niet óf Blockchain komt, maar eerder hoe snel“, aldus Arjan Udding, Director Innovation, governance & risk, organisation development bij AXVECO.

Dat de toekomst moeilijk te voorspellen is, blijkt wel uit de zogenaamde ‘hype cycle’ van Gartner (toonaangevend technologie adviesbureau). In 2015 kwam Blockchain namelijk niet eens voor op hun cycle.

Wat is Blockchain?

  • Blockchain is een technologie die een elektronisch openbaar transactieoverzicht met integriteit biedt zonder centrale / enige autoriteit.
  • Het is een gedecentraliseerd overzicht van alle transacties die hebben plaatsgevonden. De gegevens worden gedeeld en onderhouden door alle knooppunten (computers of nodes) die deelnemen aan het netwerk; elke node heeft een exact dezelfde kopie van alle transacties. Eenzijdig de inhoud van de transacties veranderen kan niet ongemerkt.
  • De technologie zorgt voor preventie van dubbele uitgaven en dubbele transacties en de zekerheid van grootboek integriteit, zonder de vereiste van een centrale autoriteit van een vertrouwde derde partij.

 

Blockchain is in wezen een bijzonder soort database, een op software gebaseerde techniek om transacties tussen vele partijen die elkaar niet noodzakelijk kennen of vertrouwen toch in goede banen te leiden, zonder dat nog een centrale bemiddelaar nodig is.

Waarom Blockchain?

Hierdoor ontstaan er diverse voordelen;

  • Partijen die onderdeel zijn van een blockchain netwerk krijgen allemaal een exacte kopie van het grootboek.
    Vanuit audit oogpunt, u kunt zien wie wat gedaan heeft – er is transparantie ten aanzien van de volledige historie van transacties.
  • Informatiestromen en geldstromen kunnen direct aan elkaar gekoppeld worden.
  • Het is een database die door meerdere partijen te gebruiken is, zonder dat ze elkaar hoeven te kennen of vertrouwen.
  • Decentraal geregeld, er is geen centrale derde partij (bijvoorbeeld centrale bank) noodzakelijk; het wordt onderling geregeld. Dit verlaagt in veel gevallen de transactiekosten en bovendien is er geen single point of failure meer wat de robuustheid vergroot.

De techniek achter Blockchain

Blockchain maakt gebruik van zogenaamde ‘cryptographic problem-solving block validation’. Dit betekent dat met behulp van het oplossen van een ingewikkelde cryptografische som een verzameling van transacties (een ‘block’) wordt gelinkt aan de vorige blocks en daarmee een keten vormt (de ‘chain’). Vandaar de naam blockchain. Als er ergens in de keten iets eenzijdig wordt veranderd, heeft dat impact op de ingewikkelde som en breekt dat onmiddellijk deze link; de wijziging wordt dan niet meegenomen door de rest van het netwerk.

Het vinden van de oplossing voor deze som is complex en kan alleen met ‘trial en error’ worden gedaan. Dit proces wordt ‘mining’ genoemd. Het controleren van de oplossing is heel eenvoudig. Zodra een van de miners in het blockchain netwerk een oplossing heeft gevonden voor de ingewikkelde som, stuurt deze node de oplossing het netwerk in, waarna de andere nodes eenvoudig de oplossing controleren. Na goedkeuring door de rest van het netwerk worden de nieuwe transacties toegevoegd aan de keten. Voor de bitcoin blockchain duurt dit proces gemiddeld 10 minuten – bij andere blockchains kan dit korter of langer duren.

Smart contracts

Een van de meest krachtige toepassingen zijn zogenaamde ‘smart contracts’. Dit zijn stukjes code op een blockchain die automatisch getriggerd kunnen worden en een transactie in gang zetten, denk bijvoorbeeld aan automatische uitbetalingen zodra aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan – zoals het uitkeren van schadeclaims.

Wanneer is Blockchain handig?

Blockchain als technologie is veelbelovend en kan een krachtige oplossing zijn. Echter, het is niet voor alle situaties even bruikbaar en nuttig. Onderstaand diagram kan helpen bij het bepalen of blockchain een waardevolle oplossing kan zijn.

Als u met Blockchain aan de slag wilt gaan is het belangrijk om te bepalen welk soort Blockchain het best bij de oplossingsrichting en het business model past. Er zijn 3 soorten te onderscheiden op basis van reikwijdte en controle over toegang van gebruikers:

Public Blockchain

Deze zijn open voor iedereen, iedereen heeft lees- & schrijfrechten, is volledig gedecentraliseerd (geen tussenpersoon nodig en de transacties zijn vrijwel direct).
Voorbeeld: bitcoin.

Private Blockchain

Deze zijn gesloten en alleen beschikbaar voor een selecte groep deelnemers en genodigden. Ondanks dat de blockchain op een gedecentraliseerde manier kán worden onderhouden (door iedereen binnen de blockchain) noemen we dit soort blockchain gecentraliseerd.
Voorbeeld: Een selecte groep binnen een bedrijf neemt deel aan de blockchain en van ‘bovenaf’ wordt bepaald wie inzicht heeft in de blockchain. Met deze vorm is de privacy van de deelnemers meer gewaarborgd.

Hybride

Deze variant op de blockchain mag gezien worden als gedeeltelijk gedecentraliseerd. Transacties worden slechts door een selecte groep ‘nodes’ (knooppunten) gevalideerd,
Voorbeeld: een samenwerkingsverband van banken, waaronder de Rabobank, die middels de blockchain complexe handelsfinancieringsprocessen willen vereenvoudigen.

Toepassingen Blockchain (inclusief binnen finance)

Toepassingen op grote schaal zijn nu nog beperkt. Echter, heel veel organisaties zijn zelf en/ of met anderen aan het experimenteren. Sectoren waarbij in de waardeketen veel gebruik wordt gemaakt van intermediairs of met veel verschillende partijen die gebruik maken van (een subset van) dezelfde informatie lenen zich goed voor blockchain. De verwachting is dat Blockchain veel impact zal hebben in de logistieke ketens, de energie sector en de financiële sectoren.

Toepassingen waar aan gedacht kan worden:

  • Eenvoudige transacties met behulp van crypto-currencies; tussenkomst van een bank is dan niet meer noodzakelijk bijvoorbeeld als u een auto koopt of boodschappen doet.
  • Het deel van onze mensheid zonder toegang tot het financiële systeem, maar met toegang tot internet, een mogelijkheid geven om betalingen te kunnen doen.
  • ‘Truth-machine’/ bron van waarheid; exact kan worden vastgelegd en aangetoond dat een document een bepaalde inhoud had op een bepaald tijdstip, bijvoorbeeld een contract, termsheet, of het kadaster.
  • Internationaal cash management met intercompany transacties op een eigen blockchain en een cryptocurrency.
  • Automatische claim afhandeling voor schadeverzekeraars (zie hierboven).
  • Automatische BTW-afdracht bij verkoop of -ontvangst bij aankoop.
  • Certificering van producenten in een voedselketen of het terug kunnen herleiden van producten naar de oorsprong in het kader van duurzaamheid.

Blockchain en de financial

Wanneer Blockchain breder ingezet wordt heeft dit grote invloed op de AO/IC van bedrijven. Om de nieuwe processen en risico’s te kunnen beheersen zal de financial zich verder moeten verdiepen in deze nieuwe technologie. Afhankelijk van de toepassing zou dit bijvoorbeeld gevolgen kunnen hebben voor het werkkapitaal van organisaties. Stel dat er geld op een contract wordt gezet (soort van derden gelden rekening) of dat overheden realtime BTW afdracht verwacht na iedere verkoop. Belangrijk is dat de financial aangehaakt blijft bij de nieuwe ontwikkelingen in de markt.

De toekomst…

Ondanks dat Blockchain nu nog zeer technisch van aard is, is de verwachting dat dit binnen 5 á 7 jaar aanzienlijk veranderd. Blockchain zal een meer mainstream karakter krijgen. Hierdoor worden processen transparanter, simpeler, verbeterd, de keten wordt hierdoor korter en audits eenvoudiger. Bepaalde sectoren zullen versneld technologische verbeteringen moeten doorvoeren om concurrerend te blijven. Net als met bestaande technologieën, is het veilig kunnen gebruiken van Blockchain essentieel – een goede beveiliging van user ID’s, websites, passwords etc zijn cruciaal). Gezien de impact en omvang wordt verwacht dat er een vorm van regulering zal komen, daar waar toezichthouders nu niet consistent en vaak tegenstrijdig zijn.
Belangrijk is om na te gaan wat Blockchain voor u kan betekenen. Ondanks dat de ROI lastig te bepalen is, begin klein en start exploring Blockchain….. Disrupt or be disrupted…

Interesse om te weten wat wij voor u kunnen betekenen om uw huis op orde te krijgen in deze tijd van technologische veranderingen? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.