Waarom bepaalde kwalificaties voor sommige medewerkers niet handig zijn

‘Per direct gezocht: Financieel professional. Kwalificaties: analytisch sterk, resultaatgericht, adviserend, proactief en assertief. Reageer nu!’

Hoe vaak lees je bovenstaande niet terug in vacature teksten, ook in de context van control-functies. Is ‘resultaatgericht zijn’, zeker als controller, echter altijd wel de juiste benadering?

Google op ‘resultaatgericht’ en het levert o.a. de volgende definitie op: ‘Acties en beslissingen die gericht zijn op het daadwerkelijk realiseren van beoogde resultaten’. Zou het accent niet meer moeten liggen op ‘acties’ en ‘beslissingen’ en minder op het realiseren van resultaten? Een resultaat is immers slechts ‘een voortvloeisel uit een reeks acties en/of gebeurtenissen.’

Het gaat niet om de knikkers

Ook in de professionele sport, bijvoorbeeld in het voetbal, kan een team dat slecht gespeeld heeft alsnog weglopen met de punten. Een gevleugelde uitspraak die je dan vaak hoort in het verplichte interview na de wedstrijd: “uiteindelijk gaat het toch om de knikkers”. Dat klopt misschien voor die ene speeldag, maar er zijn meer speeldagen. En met structureel slecht voetbal word je geen kampioen.

Het gaat dus niet om het korte termijn resultaat, maar om de wijze waarop er gespeeld wordt. Hetzelfde geldt voor organisaties. Het feit dat een beslissing een goed resultaat oplevert betekent niet per definitie dat de beslissing de juiste was. Organisaties maken honderden, zo niet duizenden beslissingen per jaar. De weg naar die beslissing moet dus goed zijn. Het resultaat is van ondergeschikt belang.

Eens over kennis, eens over keuzes

Niemand kan in de toekomst kijken. Je maakt dus altijd beslissingen met de op dat moment beschikbare kennis. Op basis van deze kennis maak je prognoses, maar het resultaat bevat altijd onzekerheid. Dit geldt voor jou, maar ook voor de concurrent. Voor hen gelden dezelfde onzekerheden over de toekomst. Als de stelling is dat de kans dat bepaalde (externe) ontwikkelingen zich voordoen voor iedereen gelijk is, dan zorgt een betere afweging in de kans op bepaalde ontwikkelingen tot een beter resultaat dan dat van de concurrent. Bouw altijd op je eigen keuzes en afwegingen. Houdt de beslissingen van de concurrent in de gaten, maar baseer je keuzes op je eigen oordeel.

Neem het spel Black Jack als voorbeeld. Als je in het spel zit, maak je de keuzes die procentueel de beste kans opleveren. Hiermee kun je wellicht je verwachte opbrengst hoger maken dan dat van de persoon die naast je zit. Maar zelfs als je de allerbeste keuzes maakt is de kans dat je op de lange termijn gaat winnen nog steeds twee tot drie procent in je nadeel. Het casino moet immers geld verdienen. Je had het dus nog beter gedaan dan de rest van de tafel als je al niet aan de tafel was gaan zitten. Beoordeel dus niet alleen de keuzes en het proces van een traject, maar ook het proces dat tot aanvang van dat traject geleid heeft. De constatering dat er personen juichend aan tafel zitten betekent niet dat meedoen de juiste beslissing is.

Beslissingsgericht

Natuurlijk is het resultaat niet irrelevant. Ten eerste omdat het impact kan hebben op het totaalresultaat van de onderneming, maar ten tweede omdat je het kunt gebruiken om te analyseren op welke punten het afwijkt van de prognose. Deze aanknopingspunten kunnen gebruikt worden om het proces dat resulteerde in deze beslissing bij te schaven. Waren de oorzaken van het afwijkende resultaat voorspelbaar op het moment dat de keuze plaatsvond? Zo ja, dan kan de scenario-analyse wellicht verbeterd worden. Zo nee, dan kan misschien alleen een onzekerheids- of risicofactor worden aangepast in het beslissingsproces, maar was de beslissing op dat moment niet per definitie verkeerd.

Keer de definitie om

De definitie van resultaatgericht zouden we eigenlijk kunnen omdraaien. Resultaatgericht zijn, is “de beoordeling van het resultaat richten op het daadwerkelijk realiseren van de juiste acties en beslissingen.” Gebruik de resultaten van het proces dus om datzelfde proces te beoordelen, niet andersom.